In Roosbeek krijgt de Moergracht een nieuw leven. Door hermeandering, waterberging en natuurinrichting wordt de Velpevallei klimaatrobuuster en beter bestand tegen droogte en overstromingen. Waar vroeger overstromingsgevoelig woongebied lag, ontstaat nadat de gemeente het perceel heeft aangekocht, nu ruimte voor water: een natuurlijk overstromingsgebied met een herstelde beekstructuur.
Door de beek opnieuw te laten slingeren en minder diep aan te leggen, ontstaat er meer variatie in stroomsnelheid en diepte. De flauwe oevers bieden nieuwe kansen voor water- en moerasvegetatie, wat niet alleen de biodiversiteit versterkt, maar ook het zelfzuiverend vermogen van de beek vergroot.
De nieuwe inrichting vertraagt de afvoer van water, waardoor het grondwater beter kan worden aangevuld. Zo profiteren ook de omliggende valleigraslanden, die afhankelijk zijn van kwel- en grondwater. De Moergracht wordt zo weer een blauwe ader in een nieuw stukje natuur in Roosbeek.
Een bijkomende infiltratiezone met een lage natuurlijke dijk en knijpconstructie kan tot 965 kubieke meter water tijdelijk opvangen. Dat helpt om zowel droogte als wateroverlast tegen te gaan, en biedt extra bescherming aan woningen stroomafwaarts.
Ook de toegankelijkheid werd mee opgenomen in het ontwerp. Een graspad en twee voetgangersbruggen laten bezoekers het vernieuwde landschap van dichtbij beleven.
Met deze ingrepen krijgt de Moergracht opnieuw de ruimte die ze nodig heeft en groeit de Velpevallei verder uit tot een landschap dat meebeweegt met het klimaat.
De moergracht als blauwe ader in de Velpevallei
Het herstel van de Moergracht maakt deel uit van het project Water+Land+Schap Velpevallei, dat tussen 2023 en 2025 in de hele vallei maatregelen uitvoert om beter met water om te gaan en gebeurt in samenwerking met het gemeentebestuur. De Velpevallei is, zoals het hele Demerbekken, bijzonder gevoelig voor de gevolgen van de klimaatverandering: zowel lange periodes van droogte als hevige regenval hakken stevig in op de regio en brengen schade toe aan landbouwgewassen, biodiversiteit en woningen. Uit de analyse blijkt duidelijk dat de Velpevallei, zoals vele valleien in Vlaanderen, te sterk drainerend werkt (het water loopt te snel weg uit de vallei) en dat de waterinfiltratiecapaciteit van de bodem over het algemeen ondermaats is
De partners in het project – lokale besturen en middenveldorganisaties – willen de vallei stap voor stap omvormen. Hun drie gezamenlijke ambities zijn:
- werken aan een klimaatrobuuste vallei met inzet op waterberging en waterinfiltratie
- werken aan sponslandbouw
- waterbeleving bevorderen met een focus op toegankelijkheid en inzet op sensibilisatie en communicatie.
Meer informatie kan u terugvinden via: www.rlzh.be
