Afval zelf verbranden is volkomen onverantwoord. In de eerste plaats wordt er veel verbrand dat nog nuttig zou zijn als het op een andere manier werd verwerkt. Opstoken komt dan neer op pure verspilling. Zelfs aan de warmte hebt u nauwelijks wat als u buiten vuurtje stookt. En het is ongezond. Ja maar, veel van ons afval wordt hoe dan ook verbrand, nietwaar? Klopt, maar bij gecontroleerde verbranding in industriële omstandigheden weet men tenminste hoe men te werk moet gaan om de risico’s voor milieu en gezondheid te beperken. Het is dan nog niet ideaal, maar laat dat dan een reden zijn om afval liefst zo veel mogelijk te voorkomen…

Niemand kan zeggen dat hij/zij geen andere uitweg heeft dan zijn afval zelf te verbranden. Hooguit heeft men gewoonweg geen geduld om te wachten op de volgende ophaling of dag waarop het containerpark open is. Onze geciviliseerde samenleving biedt de burger voor elk soort afval een oplossing, zodat zelf verbranden echt niet hoeft. Precies daarom is het ook verboden.

Nee, niet álle verbranding is verboden. In open lucht mag u groenafval – en alléén groenafval, dus geen autoband om het vuur aan te wakkeren – verbranden mits er binnen een straal van 100 meter geen gebouwen, bomen of struiken staan. Maar het is niet omdat het niet verboden is, dat het onschadelijk zou zijn: zelfs dan bent u schadelijke stoffen aan het verspreiden, om nog maar te zwijgen van de hinderlijke rook en stank. Composteer uw groenafval dus liever, dan hebt u er ook nog wat aan.

Laat u niet misleiden door de term ‘allesbrander’. U moet die interpreteren als: geschikt voor alle brandstoffen, dus niet ‘geschikt voor alles, inclusief afval’. In een allesbrander mag u dus alleen zuivere brandstoffen opstoken: onbehandeld hout, steenkool, briketten… Hetzelfde geldt voor tuin- en terraskachels.

Papier en karton, plastic (pmd-afval!), restafval, behandeld hout (geverfd, gevernist, verduurzaamd, geïmpregneerd), multiplex, spaanplaat, MDF enz. mag u niet zelf verbranden, niet in open lucht en niet in kachels of haarden.

Last & hinder

Zelf afval opstoken heeft onmiddellijke gevolgen voor uzelf en uw omgeving. Rook op zich prikkelt de ogen en de luchtwegen (hoestbuien). Denk ook aan koolmonoxide (CO) dat vrijkomt bij slechte of onvolledige verbranding. Als u niet alleen zuiver hout verbrandt, is er meer aan de hand. Onmiddellijke opname van dioxines (uit behandeld hout en plastic), polyaromatische koolwaterstoffen (PAK’s), zware metalen zoals cadmium en lood (bij verbranding van verfresten, al dan niet op hout) kan ook buikpijn en diarree veroorzaken.

Niet te verwaarlozen zijn de ‘sociale’ risico’s. Buren die de ramen open hebben staan of net van een tuinfeestje genieten, zijn allicht niet gelukkig met uw gestook. Ook kan een kleine onoplettendheid rampzalig zijn als het vuur overslaat op droog gras of kreupelhout, of als de wind een brandend stuk afval wegblaast. En ten slotte is er de hinder voor uw portemonnee: zelf afval verbranden is een misdrijf dat met niet te verwaarlozen boetes wordt bestraft.

Maar zelfs als u de meeste van die onmiddellijke aspecten kunt uitschakelen (stoken bij windstil weer, als de buren niet thuis zijn of de politie niet kijkt…), dan nog blijft zelf afval verbranden misdadig. De algemene milieukwaliteit gaat erdoor achteruit en alle stoffen waar u of uw omgeving niet meteen hinder van ondervinden, komen wél terecht in de lucht, de bodem, het oppervlaktewater, de voedselketen: dioxines, lood, cadmium, kwik… Ze komen via bodem en water bv. terecht in zelf geteelde groenten of in de eitjes van uw of buurmans kippen. Ze zijn gevaarlijk voor zwangere vrouwen en ongeboren kinderen, leiden tot een toename van het aantal kankers, veroorzaken onvruchtbaarheid… Dat wilt u toch niet mee op uw geweten?

Wat moet ik dan met…

• Keukenafval: gekookte restjes kunt u aan kippen voeren, groenteafval composteert u of geeft u aan kleinvee te eten. Of geef het mee met de gft-ophaling (groenteafval) of het restafval (vleesresten, gekookte restjes).

• Tuinafval: composteren, meegeven met de gft-ophaling of naar het containerpark brengen. (Hout: zie kader)

• Papier/karton: bewaren tot het wordt opgehaald of tot u genoeg hebt om het naar het containerpark te brengen.

• Een versleten zetel, autobanden, afgedankte apparaten…: meegeven met grof huisvuil, afgeven op het containerpark, bezorgen of laten ophalen door de kringloopwinkel; handelaars in apparaten zijn verplicht uw oud toestel te aanvaarden als u een nieuw koopt!

• Kleding: kledingcontainers, ophalingen voor het goede doel, kringloopwinkels.

• Plastic: restafval of pmd-afval. Probeer plasticafval vooral te vermijden door doordacht te kopen en te letten op hoe dingen verpakt zijn.

Andere tips, bv. over probleemafval en organisch afval, vindt u op de website van de provincie Vlaams-Brabant: www.vl-brabant.be

U kan ook de brochure ivm afvalverbranding hier downloaden.